Prawidłowy stan techniczny sprzętu służącego do aplikacji środków ochrony roślin jest jednym z najważniejszych czynników decydujących o skuteczności chemicznej ochrony roślin oraz bezpieczeństwie jej wykonywania. Nierównomierne rozprowadzanie preparatu na opryskiwanej powierzchni może znacząco obniżyć efektywność zabiegu. Szczególnie w miejscach, gdzie dawka środka zostanie przekroczona istnieje ryzyko kumulacji pozostałości środków ochrony roślin w środowisku oraz w płodach rolnych co może prowadzić do skażeń punktowych oraz stanowić zagrożenie dla zdrowia człowieka, zwierząt lub skażenie środowiska.
W związku z tym na każdym właścicielu sprzętu do stosowania środków ochrony roślin spoczywa obowiązek zarówno bieżącej kontroli technicznej ale też regularnego przeprowadzania badań potwierdzających ich sprawność techniczną. Przeglądy te potwierdzają sprawność techniczną sprzętu przeznaczonego do stosowania środków ochrony roślin i muszą być wykonywane co 3 lata, natomiast w przypadku nowych opryskiwaczy – po upływie 5 lat od zakupu (posiadacz nowego sprzętu jest obowiązany do przechowywania dowodu jego nabycia).
Obowiązkowym badaniom podlegają:
Podkarpacki Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Boguchwale prowadzi Stację Kontroli Opryskiwaczy, która wykonuje badania techniczne sprzętu przeznaczonego do stosowania środków ochrony roślin. Kontrole realizowane są zarówno na miejscu w Boguchwale jak i wyjazdowo na terenie całego województwa podkarpackiego. Zgłoszenia dotyczące atestacji przyjmują doradcy zatrudnieni w Powiatowych Zespołach Doradztwa Rolniczego.
Badanie opryskiwacza może zostać przeprowadzone w miejscu spełniającym odpowiednie warunki techniczne: na równym, utwardzonym podłożu, osłoniętym od wiatru, a w miarę możliwości także pod zadaszeniem. Sprzęt powinien być wcześniej dokładnie umyty zarówno z zewnątrz, jak i wewnątrz. Zbiornik opryskiwacza należy napełnić do połowy czystą wodą. Właściciel urządzenia zobowiązany jest posiadać dokumentację sprzętu oraz numer PESEL lub NIP gospodarstwa.
W przypadku pozytywnego wyniku kontroli właściciel otrzymuje zaświadczenie potwierdzające sprawność techniczną urządzenia, a na opryskiwaczu umieszczany jest znak kontrolny. Aktualny koszt badania określony jest w cenniku dostępnym na stronie internetowej PODR: www.podrb.pl. Korzystanie ze sprzętu bez ważnych badań technicznych podlega sankcjom karnym.
Ponadto producenci rolni oraz inni profesjonalni użytkownicy środków ochrony roślin zobowiązani są ukończyć szkolenie w zakresie stosowania środków ochrony roślin sprzętem naziemnym, które zachowuje ważność przez okres 5 lat.
W 2026 roku zasady dokumentowania wykonanych zabiegów środkami ochrony roślin w porównaniu do lat ubiegłych nie uległy zmianie. Prowadzona dokumentacja musi zawierać: nazwę aplikowanego środka ochrony roślin, termin wykonania, zastosowaną dawkę, powierzchnię, rodzaj uprawy na której użyto środek oraz wskazanie sposobu realizacji wymagań integrowanej ochrony roślin poprzez w szczególności podanie przyczyny wykonania zabiegu środkiem ochrony roślin. Zakres wymaganych danych wynika z zapisów Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 oraz Ustawy o środkach ochrony roślin z dnia 8 marca 2013 r. Od stycznia 2027 r. dokumentacja papierowa będzie musiała zostać przeniesiona do formatu elektronicznego który musi być zgodny z wymaganiami rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2023/564.
Oprac. na podst. lit. Jan Szelast
PODR Boguchwała